Menu

Breed evalueren doet leerlingen beter leren

Hoe breder leerlingen geëvalueerd worden, hoe beter ze leren. Dat is het uitgangspunt van een nieuwe OVSG-publicatie die dit voorjaar verschijnt. De map bevat 35 concrete evaluatiewerkvormen en geeft duiding bij het hoe en waarom van breed evalueren. Het startpunt is muzische vorming. Maar daar blijft het niet bij…

22-05-2019 -

Verschillende bronnen hanteren, met meerdere beoordelaars werken (onder wie de lerende zelf) en de evaluatie spreiden over verschillende tijdstippen en diverse contexten. Dat zijn de basisingrediënten van breed evalueren. Ze maken van evalueren veel meer een onderdeel van het onderwijsleerproces zelf in plaats van iets dat achteraf komt. Daardoor gaan leerlingen beter leren en neemt de kwaliteit van het onderwijs toe. Niet voor niets is breed evalueren opgenomen in het Referentiekader voor Onderwijskwaliteit (OK).

Nu willen leerkrachten wel breder evalueren, maar velen vragen zich af hoe en met welke tools ze dat het best doen. De gloednieuwe OVSG-map Muzische vorming breed evalueren geeft antwoord op die vragen. De map werd ontwikkeld door de pedagogisch begeleiders van OVSG, vanuit hun ervaring met het begeleiden van muzische vorming in scholen. Die ervaring gaf hen een duidelijk beeld welke aanpak werkt. Alle werkvormen die in de publicatie staan, zijn dan ook door de begeleiders of door leerkrachten uitgeprobeerd en verfijnd.

Voor alle leergebieden

De keuze voor muzische vorming als startpunt is geen toeval. Breed evalueren is nog geen algemeen verspreide onderwijspraktijk en veel leerkrachten ervaren muzische activiteiten als erg geschikt om hierin de eerste stappen te zetten. Muzische activiteiten zijn immers veelzijdig. Ze doen een beroep op aspecten als openheid, creativiteit, durf, samenwerken, probleemoplossend denken, kritische zin, werken vanuit vertrouwen…

Daarnaast worden in muzische activiteiten ook zuiver muzische technieken en vaardigheden toegepast. Dat je al deze inhouden in diverse situaties kunt toepassen, dat anderen hierop feedback geven en dat je zelf kunt aangeven hoe je dit leren ervaart, is heel ontwikkelingsgericht. Minder brede evaluatievormen schieten wel eens te kort om dat helemaal in beeld te krijgen. Bovendien zijn de uitgangspunten en de concrete werkvormen uit de publicatie perfect toepasbaar in andere leergebieden.

Meer dan werkvormen

Op internet en in onderwijsmethodes zijn heel wat verbredende evaluatievormen te vinden en voor het leergebied muzische vorming werken al heel wat scholen met evaluatiekoffers. Hier zit waardevol materiaal tussen, maar de OVSG-publicatie gaat verder. Het is namelijk niet omdat je een bepaalde evaluatiewerkvorm gebruikt, dat de evaluatie ook kwaliteitsvol is. Er komt meer bij kijken. Een voorwaarde om tot een sterke evaluatie te komen is bijvoorbeeld dat de muzische les of activiteit kwaliteitsvol is. Hoe minder sterk een muzische activiteit is, hoe moeilijker het evalueren. In de map staan daarom suggesties om evaluatiemomenten sterk te maken, ongeacht de gebruikte werkvorm, evenals suggesties voor tijdsduur, te hanteren doelen, veilige sfeer, de juiste vragen stellen enz. Naast deze suggesties bevat de map overzichten van specifieke muzische evaluatie-inhouden, geordend per domein. Ook alle mogelijke domeinoverschrijdende inhouden worden erin opgesomd.

Naar een gedeelde visie

Tot daar de ondersteuning van de leerkracht, maar er is meer. Een praktijk rond breed evalueren verkennen en opstarten is ook een kwestie van schoolbeleid: ‘waarom’ breed evalueren? En hoe gaan we tewerk? Daar is tijd voor nodig en een stapsgewijze aanpak. De OVSG-map biedt daartoe een concreet stappenplan aan met vragen die het hele proces ondersteunen. Aan de hand van stellingen komt het team tot een visie.

Het team denkt ook na over de manier waarop het breed evalueren in alle klassen wil realiseren. Er worden afspraken gemaakt over de aanpak en de gekozen werkvormen. Teamleden die hun weg nog aan het zoeken zijn om brede evaluatievormen toe te passen, krijgen, binnen het kader van interne professionalisering, tijd en ondersteuning om hier sterker mee om te gaan. De school kan de implementatie van breed evalueren nog meer versterken als enkele leerkrachten of een werkgroep vanuit een bepaalde expertise en engagement de aanpak mee helpen vormgeven.

Niet alleen evalueren, ook rapporteren

Een brede evaluatie levert heel wat informatie op over de muzische ontwikkeling van leerlingen. Die informatie kunnen leerkrachten vervolgens delen, in de eerste plaats met de leerling zelf, maar ook met de ouders en met andere teamleden. De gekende vormen van rapporteren zijn eerder gericht op het meedelen van informatie die de leraar bezit. Vaak is het eenrichtingsverkeer. Maar rapporteren wordt krachtiger en ‘breder’ als er dialoog ontstaat, en ook daar reikt de map heel wat suggesties voor aan. Vanuit de vragen wat, hoe en wanneer, kunnen teams op zoek gaan naar andere vormen van rapporteren dan ze gewoon zijn.

35 werkvormen

De hoofdmoot van de publicatie bestaat uit fiches waarop 35 evaluatiewerkvormen, geordend volgens moeilijkheidsgraad, zijn uitgeschreven. Leerkrachten kunnen ze zelf hanteren als evaluator, maar er zijn ook werkvormen voor zelf- en peerevaluatie. Bepaalde werkvormen kunnen leerlingen individueel toepassen, maar de meeste mikken op het niveau van groepjes of de hele klas. Voor sommige werkvormen is extra materiaal nodig. Ofwel is dit vrij makkelijk te verzamelen (autootjes, wasknijpers …) ofwel is het bijgevoegd (woordkaartjes, foto’s …).

Zes werkvormen zijn specifiek voor kleuters bedoeld, al zijn sommige andere zeker ook te hanteren bij oudere kleuters. De fiches volgen steeds hetzelfde stramien: wat de voorbereiding inhoudt, hoe je de werkvorm toepast, wat belangrijke aandachtspunten zijn en welke varianten de leerkracht kan toepassen. Ten slotte zijn de fiches niet domeingebonden maar toepasbaar voor alle muzische activiteiten.

Auteur: Hans Vanbedts - Pedagogisch Adviseur Basisonderwijs

E-mail: hans.vanbedts@ovsg.be

Nu verkrijgbaar: Muzische vorming breed evalueren, OVSG, Uitgeverij Politeia

Ook interessant

Onderwijs

Armoede op school

Frie Van Camp
John Maes

Bestel uw printeditie

Onderwijs

Naar een veilige school

Bestel uw printeditie

Onderwijs

Leerkrachten en hun loopbaan

Luc De Man
Willy Steensels

Bestel uw printeditie

Onderwijs, Zorg & welzijn

Omgaan met suïcide op school | pakket van 10

Bestel uw printeditie

Kleuteronderwijs, Lager onderwijs, Secundair onderwijs

13 Nov

Opleiding: Co-teaching op school - Gent

Locatie: Europahotel Gent, Gordunakaai 59, 9000 Gent

Prijs: € 99

Schrijf u in