Menu

6 vragen aan auteur Tine Missinne over toegankelijkheid

Tine Missinne is coördinator bij Inter Vlaanderen. Wij stelden haar zes vragen over de toegankelijkheid van onze gemeentes.

20-08-2019 - door Tine Missinne

1. Wat verstaan jullie eigenlijk onder toegankelijkheid?

In een toegankelijke gemeente heeft iedereen gelijkwaardig en onafhankelijk toegang tot de gebouwen, publieke ruimte, dienstverlening en communicatie. Iedereen kan er comfortabel, kwaliteitsvol en tot op hoge leeftijd wonen, leren, werken, dagelijkse activiteiten uitvoeren, zich verplaatsen en ontspannen. Ook die inwoners met een zichtbare of onzichtbare beperking.

2. Voor wie is toegankelijkheid belangrijk?

Voor iedereen! Een gebruiksvriendelijke, veilige en comfortabele leefomgeving en dienstverlening zorgt ervoor dat iedereen zich welkom voelt. Niet alleen ouderen, de ouder met een baby op de arm en de shopper, overladen met boodschappen tassen. Ook mensen die minder vlot communiceren, blind of slechtziend zijn, doof of slechthorend, hebben baat bij een toegankelijke omgeving.

Voor mensen met een beperking of handicap is een goede toegankelijkheid een absolute noodzaak om gewoon mee te kunnen doen. Stel dat er geen aangepast sanitair is, dan wordt het voor een rolstoelgebruiker niet evident om bijvoorbeeld naar een event te gaan of ergens te gaan werken. Een integraal toegankelijke leefomgeving is de sleutel tot een maatschappij waarin iedereen meetelt.

3. Hoe kan een lokaal bestuur daarmee bezig zijn?

Het ligt voor de hand dat de gemeente erop moet letten dat het eigen patrimonium goed toegankelijk is. Bij het ontwerpen van nieuwe gebouwen of de heraanleg van straten, voetpaden en pleinen past de gemeente best de principes van Universal Design toe.

Inzicht verwerven is ook een belangrijke eerste stap. Niet alles kan in één keer aangepakt worden. Om te weten wat er het dringendst is en welke de grootste knelpunten zijn van bestaande gebouwen, wordt er best overlegd met ervaringsdeskundige inwoners. Een doordacht plan met aanduiding van timing, middelen en mankracht is een goed begin om dan verder tot actie over te gaan.

Ambtenaren die de aanvragen voor omgevingsvergunningen behandelen, moeten goed op de hoogte zijn van de regelgeving rond toegankelijk. Ook bij het toekennen van subsidies of erkenningen is toegankelijkheid best één van de criteria. Want aandacht hebben voor toegankelijkheid in het beleid betekent de realisatie van een kwaliteitsvolle omgeving met hoog gebruikscomfort voor iedereen.

Verder is toegankelijk communiceren en correct communiceren over wat wel en niet toegankelijk is, een opdracht voor de gemeenten. Aandacht voor betrouwbare toegankelijkheidsinformatie, klare taal, een toegankelijke website, onthaalmedewerkers die opgeleid zijn in klantvriendelijk en professioneel onthaal van mensen met een beperking, zijn maatregelen die daarbij helpen.

4. Hoe is het gesteld met toegankelijkheid in Vlaanderen?

Er gebeuren steeds meer inspanningen om de toegankelijkheid te verbeteren, we zien dus sowieso een positieve evolutie op het terrein. Zo zijn meer en meer ontwerpers overtuigd dat een Universal Design-aanpak een garantie is voor een kwaliteitsvolle en duurzame omgeving. En wetgeving speelt natuurlijk ook een rol.

Toch moeten we nog veel energie steken in het overtuigen van alle betrokken partijen. Een van de problemen blijft dat er niet of te laat aan toegankelijkheid gedacht wordt of het belang ervan onderschat. Dan zijn aanpassingen achteraf nodig. Die zijn dan vaak duur of niet mooi geïntegreerd.

Bij lokale besturen zien we bereidheid om inspanningen te doen. Meer dan twintig gemeenten ondertekenden het charter ‘Naar een toegankelijke gemeente’. Zij werken samen met alle diensten, schepenen en inwoners aan een grondig toegankelijkheidsbeleid.

5. Kunt u ons voorbeelden geven van goede initiatieven van toegankelijkheid in een lokaal bestuur?

Op tijd aan toegankelijkheid denken is er één. Zo nemen een aantal gemeenten consequent integrale toegankelijkheid op in bestekteksten en procedures.

Sensibiliseren van medewerkers en vorming is ook effectief. Wie zelf niet geconfronteerd wordt met beperkingen in eigen familie of vriendenkring, moet echt leren om een toegankelijkheidsreflex te ontwikkelen. Daarom organiseren heel wat gemeenten inleefmomenten gekoppeld aan vorming, zowel rond technische thema’s als rond klantvriendelijk onthaal.

Ook rond toegankelijkheid van communicatie zijn er veel initiatieven: handleidingen rond een helder taalgebruik, aandacht voor de lay-out van het gemeenteblad, specifieke voorzieningen zoals het inzetten van een tolk Vlaamse gebarentaal in dienstverlening, audiodescriptie tijdens events, enzovoort.

Luisteren naar de inwoners is onontbeerlijk, vandaar dat we participatie benadrukken. Zij kennen het best de noden en behoeften in de gemeente waar ze zelf wonen. Een goede wisselwerking tussen de professionele expertise van Inter, de beleidsmakers en de lokale ervaringsdeskundigen levert vaak een prima resultaat.

6. Welke rol speelt Inter Vlaanderen daarin?

We hebben meer dan 25 jaar praktijkervaring en een ruime kennis. Die zetten we in op maat van uw project. Denk aan het integreren en inpassen van toegankelijkheidsoplossingen en de inzet van geschikte instrumenten. U kan rekenen op creativiteit en afstemming van je project op gangbare wetgeving, maatschappelijk beleid, richtlijnen, subsidiebeleid en nog meer.

Geen enkel thema gaan we uit de weg: van publiek domein en mobiliteit, sport, zorg, erfgoed tot events en private infrastructuur. Een multidisciplinair team van specialisten in toegankelijkheid en Universal Design staat voor u klaar: architecten, bouwkundige ingenieurs, mobiliteitsdeskundigen, beleidsmedewerkers, een vormgever, ergotherapeuten en een kinesitherapeut.

Bekijk onze publicatie Naar een toegankelijke gemeente voor meer info, of schrijf u in voor onze opleidingen over het thema.

Inter Vlaanderen

Ook interessant

Sociaal beleid & werk

Cahier Bouwen aan een Breed Sociaal Beleid: Kinderrechten en grondrechten een inleiding (3)

Chris Peeters
Didier Reynaert
Nathalie Van Ceulebroeck
Rudy De Cock

Bestel

Sociaal beleid & werk

Wegwijzer naar een integrale hulpverlening - 8ste ed.

Ria Vandaele

Bestel

Sociaal beleid & werk

Cahier Bouwen aan een Breed Sociaal Beleid: Vermaatschappelijking (2)

Griet Roets
Dany Dewulf
Joris De Corte
Koen Hermans
Katrien Segers

Bestel

Sociaal beleid & werk

Cahier Bouwen aan een Breed Sociaal Beleid: Regie en Netwerken (1)

Peter Cousaert
Hans Grymonprez
Joris De Corte
Mathias Vaes
Nele Hofman
Sammy Vienne
Veerle Opstaele

Bestel

Sociaal beleid & werk

Sociaal huis

Eric Goubin
Dirk Meulemans

Bestel