Menu

Waarom mantelzorgers ondersteuning nodig hebben

Veel mensen worden vroeg of laat geconfronteerd met een familielid of vriend die zorg nodig heeft. Ongeveer 1 op 4 volwassen Vlamingen is mantelzorger. De meeste van hen zijn tussen 55 en 64 jaar oud. Ze nemen gemiddeld 5,5 jaar zorgen op zich en ongeveer 25% voelt zich ernstig overbelast.

15-11-2019 - door Jeroen Knaeps

 Een mantelzorger:

  • Biedt steun aan een persoon met fysieke, psychische of sociale noden;
  • Heeft met de zorgbehoevende al een band voordat er zorg nodig was;
  • Ontwikkelt meestal een langdurige en innige band met de zorgbehoevende;
  • Biedt meer dan ‘af en toe’ zorg;
  • Biedt hulp, maar het is niet zijn/haar beroep;
  • Is niet hetzelfde als een vrijwilliger.

Mantelzorgers nemen verschillende rollen op. Ze bieden niet alleen praktische en emotionele zorg, ze zijn vaak ook de aanspreekpersoon voor hulpverleners omdat ze goed op de hoogte zijn van wat werkt en wat niet werkt. Daarnaast zijn ze soms zelf ook een hulpvrager. Toch zetten ze hun eigen noden en zorgen op de tweede plaats, omdat hun aandacht vooral uitgaat naar de zorgbehoevende.

In de toekomst zal er nog meer nood zijn aan mantelzorgers. Er zijn steeds meer ouderen en we leven ook langer. En hoewel we steeds gezonder oud worden, hebben we op hoge leeftijd toch vaak extra hulp nodig. Bovendien willen de meesten onder ons zo lang mogelijk thuisblijven. Daarbij is de hulp van een mantelzorger cruciaal.

Waarom mantelzorgers ondersteunen?

Velen onder ons worden vroeg of laat geconfronteerd met een familielid, vriend, buur,… die zorg nodig heeft. Hun vraag naar zorg kan geleidelijk aan komen. Denk hierbij aan het proces van dementie of een chronische ziekte. In andere situaties wordt men van de ene dag op de andere mantelzorger. Bijvoorbeeld bij een verkeersongeluk.

Mantelzorgers kunnen de deur naar goede professionele zorg openen. Ze hebben een sterke band met de zorgbehoevende en ze kennen de persoon goed. Ze weten – door vallen en opstaan – wat werkt.

Door hun steun kunnen mensen langer in hun vertrouwde thuisomgeving blijven. Maar dat vraagt energie, en de ‘taak’ van een mantelzorger is allesbehalve eenvoudig. De mantelval loert om de hoek. Tijdens de zorg wordt men geconfronteerd met vele uitdagingen:

  • Takenpakket wordt groot (administratie, huishoudelijke taken, zorgtaken);
  • Psychosociale belasting (stress, schuldgevoelens, onzekerheid);
  • Financiële bezorgdheden (deeltijds werken, één inkomen, kosten van behandeling, aanpassingen aan huis);
  • Gebrek aan duidelijke informatie (te weinig, moeilijk te vinden)
  • Samenwerking met professionele hulpverleners (mensen in je privéleven toelaten, afspraken maken, moeilijke communicatie).

Geleidelijk aan verlegt een mantelzorger zijn grenzen. Door alle uitdagingen en stress vergeten mantelzorgers soms aan hun eigen gezondheid te denken. Een goede ondersteuning kan hen hierbij helpen. Een bijkomende reden om mantelzorgers te ondersteunen, is het feit dat een goede ondersteuning van mantelzorgers ervoor kan zorgen dat de zorgbehoevende tot anderhalf jaar langer thuis kan blijven. Dit is niet alleen goed voor de zorgbehoevende en de mantelzorger, maar ook voor de samenleving.

Een tekort in het aanbod

Dankzij vele organisaties bestaat er al een uitgebreid aanbod voor mantelzorgers: respijtzorg, financiële ondersteuning, tijdskrediet, psycho-educatie, psychologische ondersteuning, mantelzorgcafés, groepsgesprekken, thema-avonden,… Voor veel mantelzorgers is dat een waar geschenk.

Deze verscheidenheid is positief, want ‘one size does NOT  fit all’.Hoewel er veel bestaat, horen we van mantelzorgers: ‘Er ontbreekt nog iets’. Daar zijn verschillende redenen voor. Het aanbod is vaak onbekend, onvolledig of onbemind:

  • Sommige mantelzorgers weten niet welke ondersteuning er bestaat omdat ze door de bomen het bos niet zien, omdat ze alle energie stoppen in het zorgen voor de zorgbehoevende of omdat de informatie niet tot bij hen raakt.
  • Voor sommigen is het aanbod onbekend omdat ze zichzelf niet als mantelzorger zien. Zichzelf mogen benoemen als mantelzorger kan een erkenning zijn. Toch willen velen deze naam niet gebruiken, want voor hen is het evident dat ze voor hun geliefde zorgen.
  • Het aanbod is vaak nog onvolledig, niet elk initiatief past voor elke mantelzorger. De ene heeft meer nood aan groepsbijeenkomsten en de ander meer aan individuele contacten.
  • De initiatieven zijn onbemind. Het feit dat de ondersteuning onbekend en onvolledig is, maakt ze voor velen ook onbemind. Men raakt teleurgesteld of blijft op zijn honger zitten.

Via het coachingprogramma Mantelkracht kunt u als praktijkwerker de mantelkracht verhogen. Het programma is gebaseerd op vijf pijlers:

  • Langdurig en frequent samenkomen;
  • Groeps- en individuele bijeenkomsten;
  • Positief en waarderend samenwerken;
  • Continue inbreng van de mantelzorgers;
  • Een mix van activiteiten.

Aangevuld met reeds bestaande ondersteuning wordt het voor de mantelzorger mogelijk om betere zorg te bieden aan de zorgbehoevende … en zichzelf!

Meer informatie? Check dan onze publicatie Mantelkracht

Ook interessant

Zorg & welzijn

Aan de slag met buurtgerichte zorg

Elke Verlinden
Dany Dewulf

Bestel uw printeditie

Zorg & welzijn

Levensmoeheid bij ouderen

Robert Geeraert

Bestel uw printeditie

Zorg & welzijn

Grijze goesting

Zorgbedrijf Antwerpen

Bestel uw printeditie

Zorg & welzijn

Het recept van mijn leven

Zorgbedrijf Antwerpen

Bestel uw printeditie

Ouderen- en thuiszorg, Welzijn

28 Jan

Opleiding: Hoe kan ik als zorgverlener de cliënt helpen om de regie over zijn eigen leven op te nemen?

Locatie: Uitgeverij Politeia, Keizerslaan 34, 1000 Brussel

Prijs: € 150.01

Schrijf u in