Menu

Belang van een taalbeleid voor een kinderopvangvoorziening

Bij het ontwikkelen van een taalbeleid moet je verschillende kenmerken in gedachten houden. Een taalbeleid is uniek voor elke voorziening, het is een proces dat nooit af is en het is gericht op verschillende niveaus en betrokkenen, zoals de kinderbegeleiders, de ouders, de kinderen en de ruimere omgeving.

29-04-2020 - door Lien Libin, Annemie Nouwynck, Astrid De Roy, Hilde Van Rie

Het belang van een taalbeleid voor de pedagogische kwaliteit

Een degelijk en gedragen taalbeleid gaat hand in hand met het pedagogisch beleid. Een taalbeleid tekent de grote lijnen van het taalgebruik van kinderbegeleiders in hun omgang met de kinderen en de ouders. De kwaliteit van de talige interacties is cruciaal voor de ontwikkeling van kinderen.

Ook in het zelfevaluatie-instrument MemoQ (Meten en Monitoren van de pedagogische kwaliteit (Q) van kinderopvang van baby’s en peuters) wordt veel belang gehecht aan taalstimulering en de rol van taal in alle interacties met kinderen. Taal is het middel bij uitstek om kinderen op alle ervaringsgebieden te stimuleren. Zo zullen kinderen zich emotioneel ondersteund voelen als de kinderbegeleider hun gevoelens benoemt en helpt begrijpen. Bijvoorbeeld: “Ik zie dat je verdrietig bent" of “Is er iets dat jou zou kunnen helpen of troosten?”.

Kinderen voelen zich veilig als de kinderbegeleider structureert door met taal grenzen aan te geven. Als een kinderbegeleider respect heeft voor de zelfstandigheid van kinderen, laat hij hen aan het woord om hun wensen en ideeën te uiten. Een veilige en stimulerende omgeving is de basis voor welbevinden en betrokkenheid, de basisvoorwaarden voor elke ontwikkeling.

Het belang van een taalbeleid voor de organisatie en de werking

Een duidelijk taalbeleid binnen een kinderopvangvoorziening is een belangrijk houvast voor alle betrokkenen in de organisatie en bepaalt mee de werking van de voorziening. Een taalbeleid is essentieel om samen met ouders en andere partners een kwalitatieve opvang te realiseren. Een doordacht taalbeleid zorgt ervoor dat verwachtingen en communicatie goed op elkaar worden afgestemd. Een taalbeleid is noodzakelijk om duidelijk te communiceren en de neuzen in dezelfde richting te krijgen.

Bovendien zorgt een taalbeleid ook voor goede afspraken tussen de verschillende betrokken partijen. Openlijk en duidelijk communiceren over een taalbeleid verlaagt de drempel voor ouders. Bijvoorbeeld als toeleiders (OCMW, CAW, VDAB,…) een duidelijk beeld hebben van de dagelijkse werking in de opvang en hoe men er met taal omgaat, zal de opvang meer anderstalige ouders bereiken. Anderstalige gezinnen kiezen zo makkelijker voor kinderopvang.

Het belang van een taalbeleid voor de ontwikkelingskansen van álle kinderen

Een degelijk taalbeleid is een onmisbaar hulpmiddel om de ontwikkelingskansen van álle kinderen te waarborgen. Het milieu waarin een kind geboren wordt, is bepalend voor wat het leert en voor de kansen die het krijgt en zo ook voor de taalontwikkeling. Net daarom heeft de kinderopvang hierin een belangrijke taak: álle kinderen maximaal kansen geven om hun ontwikkeling te bevorderen.

In onderstaande grafiek zie je hoe verschillend de taalontwikkeling verloopt bij kinderen uit kansarme gezinnen ten opzichte van kinderen uit de middenklasse. 

De grafiek toont aan dat taalontwikkeling niet alleen een kwestie is van anderstalig zijn, maar vooral bepaald wordt door socio-economische factoren. Dit is een heel belangrijk inzicht, armoede heeft op alle aspecten van het leven een impact, ook op de taalontwikkeling van kinderen. De thuistaal van (Nederlandstalige) kinderen met een lage socio-economische achtergrond is een andere taal dan de taal die in de kinderopvang en op school gesproken wordt. Ook hier is er dus een verschil tussen thuistaal en “schooltaal” of de taal die formeel in de samenleving gebruikt wordt.

Kinderopvang van hoge kwaliteit heeft een positieve impact op de ontwikkeling van alle kinderen, ongeacht de socio-economische status. Kinderopvang is niet in staat de kloof in ontwikkeling tussen kansarme en kansrijke kinderen te dichten. Hij kan echter wel de kloof verkleinen en daar hebben vooral kinderen in kansarmoede veel baat bij.

Meer weten? Lees alles over dit onderwerp in het Cahier Kinderopvang: Taal

Ook interessant

Zorg & welzijn

Meer buiten - cahierreeks Kinderopvang

Tina Schuddinck

Bestel uw printeditie

Zorg & welzijn

Mijn rug en ik

Hans Crampe

Bestel uw printeditie

Zorg & welzijn

Tijd voor agressiebeleid

Bestel uw printeditie

Zorg & welzijn

Ondernemerschap in de zorg

Arthur Vliegels

Bestel uw printeditie

Kinderopvang

26 Jun

Webinar: Sociale Media in de kinderopvang

Locatie: Zoom.us

Prijs: € 75

Schrijf u in