Menu

6 voorwaarden die het OCMW kan koppelen aan maatschappelijke dienstverlening

Aan welke voorwaarden moet iemand voldoen om te kunnen genieten van de maatschappelijke dienstverlening in Belgiƫ?

24-06-2020 - door Peter Hardy

1. Verblijf in België
Om maatschappelijke dienstverlening te kunnen genieten moet een cliënt gewoonlijk en regelmatig verblijven op het Belgische grondgebied. Om te weten of een lokaal OCMW een hulpvrager moet helpen zijn er algemene en specifieke bevoegdheidsregels vastgelegd. De algemene regel stelt dat het OCMW van de gemeente waar de hulpvrager gewoonlijk verblijft, bevoegd is voor het geven van de noodzakelijke steun.

Hoewel ze op het grondgebied verblijven, zijn bepaalde categorieën vreemdelingen uitgesloten van het recht op maatschappelijke dienstverlening. Het gaat dan onder meer over:

  • Illegalen (wel recht op dringende medische hulp);
  • Minderjarige vreemdelingen die illegaal met hun ouders verblijven op het grondgebied (wel materiële hulp in opvangcentrum FEDASIL);
  • Niet-begeleide minderjarige vreemdelingen (wel voogdijsysteem via FOD Justitie en opvang in samenwerking met FEDASIL)
  • Asielzoekers die worden opgevangen door FEDASIL of een aanbod materiële hulp van FEDASIL hebben afgewezen.

Meer informatie over vreemdelingen is te vinden op www.vvsg.be en op www.mi-is.be.

2. Behoeftigheid
Op basis van de gestelde hulpvraag kan een maatschappelijk werker bij de sociale dienst van het OCMW een sociaal onderzoek voeren. Aan de hand van het sociaal onderzoek wil de maatschappelijk werker zicht krijgen op de individuele cliëntsituatie. Van de cliënt wordt verwacht dat hij/zij meewerkt en alle nuttige inlichtingen verschaft die nodig zijn om het sociaal dossier en het sociaal verslag op te maken.

In het sociaal verslag zal dan een voorstel tot beslissing worden geformuleerd dat aangeeft welke noodzakelijke vorm van hulpverlening het beste past, opdat de cliënt menswaardig kan leven.

3. Leeftijd
De OCMW-wet stelt geen leeftijdsvoorwaarde om hulp van het OCMW te kunnen vragen. Iedereen heeft immers recht op maatschappelijke dienstverlening. Wel zal er in eerste instantie gekeken worden naar bijvoorbeeld onderhoudsplichtige ouders om voor hun minderjarige kinderen te zorgen, overeenkomstig het Burgerlijk Wetboek. Het OCMW kan ook verwachten dat een cliënt onderhoudsgeld vordert van onderhoudsplichtigen.

4. Rechten op sociale uitkeringen uitputten
Er kan van de cliënt verwacht worden dat die zijn of haar rechten op andere sociale uitkeringen laat gelden. De tussenkomst van het OCMW is immers het laatste vangnet in onze sociale zekerheid. Het OCMW zal de cliënt waar nodig ook helpen om bijvoorbeeld een werkloosheidsuitkering, tegemoetkoming personen met een handicap of een ziekte- en invaliditeitsuitkering aan te vragen.

5. Werkbereidheid
Bij het toekennen van maatschappelijke dienstverlening kan het OCMW ook verwachten dat de cliënt aantoont bereid te zijn om te werken. De cliënt kan dit onder meer aantonen aan de hand van sollicitaties, inschrijving bij de VDAB, het volgen van een opleidingstraject, enzovoort.

Waar nodig zal de maatschappelijk werker bij de sociale dienst rekening houden met billijkheidsredenen (bijvoorbeeld zwangerschap, studies, hoge leeftijd, onaangepaste opleiding) of gezondheidsredenen (bijvoorbeeld ziekte, verslaving, psychologische problemen), om af te wijken van deze voorwaarden.

Meer informatie? Check onze publicatie Wegwijs in het bijzonder comité voor de sociale dienst

Ook interessant

Sociaal beleid & werk

Inclusief werken en ondernemen

Sterpunt Inclusief Ondernemen

Bestel

Sociaal beleid & werk

Cahier Bouwen aan een Breed Sociaal Beleid: Maatschappelijk werk, sluitstuk van een breed sociaal beleid (5)

Peter Cousaert
Hans Grymonprez
Maria Bouverne-De Bie
Marjolijn De Wilde
Griet Briels
Katty Creytens
Katrien Boone

Bestel

Sociaal beleid & werk

Cahier Bouwen aan een Breed Sociaal Beleid: Kinderrechten en Grondrechten Beleidspraktijk (4)

Peter Cousaert
Hans Grymonprez
Jolijn De Haene
Zita De Pauw
Imke Pichal
Ilse Holvoet
Kathleen Emmery
Isabel Devriendt
Kurt Peeters

Bestel

Sociaal beleid & werk

Cahier Bouwen aan een Breed Sociaal Beleid: Kinderrechten en grondrechten een inleiding (3)

Chris Peeters
Didier Reynaert
Nathalie Van Ceulebroeck
Rudy De Cock

Bestel

Sociaal beleid & werk, Zorg & welzijn

Buurtbudget

Leen Heylen
Liesbet Lommelen
Joke Coussement
Dorien Gryp

Bestel

Omgeving, Sociaal beleid & werk

100 basisbegrippen over sociaal wonen in Vlaanderen

Andy Dilles

Bestel