Menu

6 voorwaarden die het OCMW kan koppelen aan maatschappelijke dienstverlening

Aan welke voorwaarden moet iemand voldoen om te kunnen genieten van de maatschappelijke dienstverlening in België?

24-06-2020 - door Peter Hardy

1. Verblijf in België
Om maatschappelijke dienstverlening te kunnen genieten moet een cliënt gewoonlijk en regelmatig verblijven op het Belgische grondgebied. Om te weten of een lokaal OCMW een hulpvrager moet helpen zijn er algemene en specifieke bevoegdheidsregels vastgelegd. De algemene regel stelt dat het OCMW van de gemeente waar de hulpvrager gewoonlijk verblijft, bevoegd is voor het geven van de noodzakelijke steun.

Hoewel ze op het grondgebied verblijven, zijn bepaalde categorieën vreemdelingen uitgesloten van het recht op maatschappelijke dienstverlening. Het gaat dan onder meer over:

  • Illegalen (wel recht op dringende medische hulp);
  • Minderjarige vreemdelingen die illegaal met hun ouders verblijven op het grondgebied (wel materiële hulp in opvangcentrum FEDASIL);
  • Niet-begeleide minderjarige vreemdelingen (wel voogdijsysteem via FOD Justitie en opvang in samenwerking met FEDASIL)
  • Asielzoekers die worden opgevangen door FEDASIL of een aanbod materiële hulp van FEDASIL hebben afgewezen.

Meer informatie over vreemdelingen is te vinden op www.vvsg.be en op www.mi-is.be.

2. Behoeftigheid
Op basis van de gestelde hulpvraag kan een maatschappelijk werker bij de sociale dienst van het OCMW een sociaal onderzoek voeren. Aan de hand van het sociaal onderzoek wil de maatschappelijk werker zicht krijgen op de individuele cliëntsituatie. Van de cliënt wordt verwacht dat hij/zij meewerkt en alle nuttige inlichtingen verschaft die nodig zijn om het sociaal dossier en het sociaal verslag op te maken.

In het sociaal verslag zal dan een voorstel tot beslissing worden geformuleerd dat aangeeft welke noodzakelijke vorm van hulpverlening het beste past, opdat de cliënt menswaardig kan leven.

3. Leeftijd
De OCMW-wet stelt geen leeftijdsvoorwaarde om hulp van het OCMW te kunnen vragen. Iedereen heeft immers recht op maatschappelijke dienstverlening. Wel zal er in eerste instantie gekeken worden naar bijvoorbeeld onderhoudsplichtige ouders om voor hun minderjarige kinderen te zorgen, overeenkomstig het Burgerlijk Wetboek. Het OCMW kan ook verwachten dat een cliënt onderhoudsgeld vordert van onderhoudsplichtigen.

4. Rechten op sociale uitkeringen uitputten
Er kan van de cliënt verwacht worden dat die zijn of haar rechten op andere sociale uitkeringen laat gelden. De tussenkomst van het OCMW is immers het laatste vangnet in onze sociale zekerheid. Het OCMW zal de cliënt waar nodig ook helpen om bijvoorbeeld een werkloosheidsuitkering, tegemoetkoming personen met een handicap of een ziekte- en invaliditeitsuitkering aan te vragen.

5. Werkbereidheid
Bij het toekennen van maatschappelijke dienstverlening kan het OCMW ook verwachten dat de cliënt aantoont bereid te zijn om te werken. De cliënt kan dit onder meer aantonen aan de hand van sollicitaties, inschrijving bij de VDAB, het volgen van een opleidingstraject, enzovoort.

Waar nodig zal de maatschappelijk werker bij de sociale dienst rekening houden met billijkheidsredenen (bijvoorbeeld zwangerschap, studies, hoge leeftijd, onaangepaste opleiding) of gezondheidsredenen (bijvoorbeeld ziekte, verslaving, psychologische problemen), om af te wijken van deze voorwaarden.

Meer informatie? Check onze publicatie Wegwijs in het bijzonder comité voor de sociale dienst

Ook interessant

Sociaal beleid & werk

Leidraad voor het bestuur van een SHM

Björn Mallants

Bestel

Sociaal beleid & werk

Cahier Bouwen aan een Breed Sociaal Beleid: Vermaatschappelijking (2)

Griet Roets
Dany Dewulf
Joris De Corte
Koen Hermans
Katrien Segers

Bestel

Sociaal beleid & werk

Sociaal schaduwwerk

Mieke Schrooten
Rebecca Thys
Pascal Debruyne

Bestel

Sociaal beleid & werk

Wegwijs in het bijzonder comité voor de sociale dienst

Peter Hardy

Bestel

Sociaal beleid & werk

Bouwen aan diversiteit: Inspiratie voor een lokaal integratiebeleid

Bestel

Sociaal beleid & werk

Cahier Bouwen aan een Breed Sociaal Beleid: Regie en Netwerken (1)

Peter Cousaert
Hans Grymonprez
Joris De Corte
Mathias Vaes
Nele Hofman
Sammy Vienne
Veerle Opstaele

Bestel

Sociaal beleid & werk

Handboek burenbemiddeling

Netwerk burenbemiddeling Vlaanderen

Bestel

Omgeving, Sociaal beleid & werk

Trots op mijn roots

Vereniging van Vlaamse Huisvestingsmaatschappijen

Bestel

Sociaal beleid & werk

Eerste hulp bij financiële moeilijkheden

Bert Bekaert
Kristoff Soete
Philippe Termote
Dyzo

Bestel

Bestuur & organisatie, Sociaal beleid & werk

Pakket codex lokaal bestuur + codex maatschappelijke dienstverlening

Peter Hardy
Piet Van Schuylenbergh
Pieter Vanderstappen
Anne-Marie Vastesaeger
Marian Verbeek

Bestel

Sociaal beleid & werk

Migratie als metafoor

Jean-Claude Métraux

Bestel

Sociaal beleid & werk, Zorg & welzijn

De zorgvereniging: Een praktische handleiding

Dirk Meulemans
Emme Vandeginste

Bestel

Sociaal beleid & werk

Werkboek cultuursensitieve hulpverlening

Luc Celis
Jessy Le Roy
Veerle Van Gijsegem

Bestel

Sociaal beleid & werk, Zorg & welzijn

Integrale leeftijdsvriendelijke toets

Inter
Agentschap Toegankelijk Vlaanderen

Bestel

Sociaal beleid & werk

Manifest voor moedige mensen (pakket van 10 exemplaren)

Bestel

Omgeving, Sociaal beleid & werk

Een sociale woning huren bij een SHM

Björn Mallants

Bestel

Sociaal beleid & werk

Bouwen aan een breed sociaal beleid

Peter Cousaert
Hans Grymonprez

Bestel

Sociaal beleid & werk

Vrijwilligers in de budget- en schuldhulpverlening

Bestel

Sociaal beleid & werk

Handboek voor de sociale dienst van het OCMW

Raf De Bruycker
Mattie Jacobs
Roos Van Kerckvoorde
Piet Van Schuylenbergh

Bestel

Sociaal beleid & werk

EHBS - Eerste Hulp Bij Schulden

Robin Van Trigt

Bestel

Sociaal beleid & werk

Het kind van de rekening

Yvette Desmet

Bestel

Sociaal beleid & werk

Sociaal huis

Eric Goubin
Dirk Meulemans

Bestel

Sociaal beleid & werk

Verzamelmap instructies OCMW en vreemdelingen

Fabienne Crauwels

Bestel

Sociaal beleid & werk

OCMW en vreemdelingen

Fabienne Crauwels

Bestel

Sociaal beleid & werk

Als lokaal bestuur werk maken van werk

Jan Leroy
Fabio Contipelli
Christof Delatter
Ann Jughmans
Piet Van Schuylenbergh

Bestel

Omgeving, Sociaal beleid & werk

Houvast voor de bestuurders van een sociaal verhuurkantoor

Bestel

Sociaal beleid & werk

Regie sociale economie

Bestel

Sociaal beleid & werk

Het ecogram

Stef Herman

Bestel

Omgeving, Sociaal beleid & werk

Een sterk lokaal woonbeleid

Xavier Buijs
Joris Deleenheer

Bestel

Sociaal beleid & werk

Handboek schuldbemiddeling

Robin Van Trigt
Jan Vansantvoet

Bestel

Sociaal beleid & werk

Handboek interculturele competentie

CIMIC

Bestel

Omgeving, Sociaal beleid & werk

SOS Huisvesting

Geert De Bolle

Bestel

Sociaal beleid & werk

Handboek Werkgelegenheidsmaatregelen in lokale besturen

Petra Dombrecht

Bestel

Bestuur & organisatie, Communicatie & informatie, Omgeving, Personeel, Politiek, Recht, Sociaal beleid & werk

Extenso

Bestel

Politie & veiligheid, Sociaal beleid & werk

Sociaal werk en politie: een moeilijke ontmoeting?

Marleen Easton
Didier Reynaert
Tijs Van Steenberghe

Bestel

Sociaal beleid & werk

Handboek management in de sociale economie

Nathalie Vallet

Bestel

Sociaal beleid & werk

Gezondheid kost geld - Eerste hulp bij gezondheidsschulden

Sylvie Tack

Bestel

Sociaal beleid & werk

Handboek management in de sociale economie

Bestel

Sociaal beleid & werk

Toekomsten voor sociaal beleid

Peter Cousaert
Sabine Van Cauwenberge

Bestel