Menu

Evalueren en reflecteren in muzische vorming: de stappen

Door te evalueren probeer je zicht te krijgen op hoever je leerlingen staan in hun ontwikkeling en welke competenties ze al behaalden. Je peilt zowel naar hun domeinspecifieke als naar hun domeinoverstijgende competenties.

01-10-2020 -

Het doel of gewenste effect van evalueren is bijleren over je onderwijspraktijk, je leerlingen en je aanpak. De les- of leerdoelen die je vooropstelt, je betekenisvolle activiteiten en je aansluitende evaluatie zijn immers nauw met elkaar verbonden en beïnvloeden elkaar. Het evalueren van leerlingen verloopt doorgaans in vier stappen.

1. Informatie verzamelen

Dit doe je om een zo betrouwbaar mogelijk beeld na te streven. Door verschillende bronnen te verzamelen en te werken met verscheidene beoordelaars die op verschillende tijdstippen en in diverse contexten evalueren, maak je werk van breed evalueren.

2. Interpreteren

De verzamelde informatie wordt daarna onderzocht en geïnterpreteerd. Alleen of samen met je leerlingen spreek je een beoordeling uit over de informatie, rekening houdend met de doelen en criteria die je bij het begin van je muzische opdracht met je leerlingen besprak.

3. Een beslissing nemen

In een volgende stap stuur je, al dan niet in overleg met de leerling, het leerproces van de leerling bij, alsook je eigen manier van lesgeven.

4. Communiceren

Aansluitend communiceer je via het rapport of tijdens een overleg met je leerlingen en de ouders over de mate waarin de doelen en evaluatiecriteria bereikt of nagestreefd werden. In muzische vorming is het wenselijk te kiezen voor permanente formatieve evaluatie.

  • Permanent: er is op vastgelegde tijdstippen evaluatie, een voortdurende zorg voor de vorderingen van leerlingen.
  • Formatief: evaluaties rekening houdend met de vooropgestelde doelen om het leerproces van je leerlingen bij te sturen en te optimaliseren. Enerzijds geef je aan je leerlingen informatieve en motiverende feedback over hun sterke en zwakke punten. Anderzijds krijg je als leraar feedback over je lessen en hoe je die kunt bijsturen voor bepaalde leerlingen of de hele klasgroep.

Feedback en formatieve evaluatie zijn steeds onlosmakelijk met elkaar verbonden. Je evalueert tijdens een muzische activiteit eerst meermaals in welke mate je leerling het doel heeft bereikt en geeft hier vervolgens feedback over aan je leerling. Het is daarbij belangrijk dat de feedback altijd in relatie tot de vooropgestelde doelen en evaluatiecriteria staat. Zo kun je opmerken dat een leerling een muziekstuk niet toonvast zong, maar je neemt dit niet op in je feedback als dit geen vooropgesteld evaluatiecriterium was.

Reflectie

Reflectie betekent ‘weerspiegeling’: de leerling houdt zichzelf een spiegel voor en krijgt zo meer inzicht in zichzelf en in de eigen ontwikkeling. Reflectie wordt, in tegenstelling tot feedback, dus altijd door de leerling zelf gedaan.

Concreet kan een leerling in de lessen muzische vorming op drie zaken reflecteren: het proces, het product en menselijke cultuur. Het is belangrijk dat je als leraar reflectie op elk van deze drie zaken stimuleert. Essentieel om te komen tot reflectie op product en cultuur is ‘beschouwen’, dit is reflecteren op producten van de leerlingen zelf of op kunst- en cultuuruitingen in de brede zin. Beschouwen kan zowel binnen als buiten de school.

1. Proces

Reflectie over de weg die de leerling doorliep tussen impressie en expressie.

2. Product

De leerling vraagt zich af of de expressie een uiting is van de eigen persoonlijkheid, rekening houdend met de vooropgestelde doelen en met de doelgerichte raadgevingen.

3. Cultuur

Reflectie op menselijke cultuur betekent dat je nadenkt over wat mensen doen en denken. Dit klinkt heel moeilijk, maar is eigenlijk heel logisch. Als kunstenaars iets maken, geven zij daarin altijd op een bepaalde manier de eigen blik mee waarmee zij naar de wereld rondom hen kijken. Maar ook als leerlingen iets creëren of naar kunstuitingen kijken en erover praten, geven zij altijd hun eigen blik op de wereld mee. Nadenken over je eigen blik, die van een medeleerling of een kunstenaar is een bijzonder waardevolle activiteit in de lessen muzische vorming.

Meer informatie? Check onze publicatie Muzische vorming breed evalueren

Ook interessant

Onderwijs

Een schooljaar in rechtsregels

Karen Weis

Bestel

Onderwijs

Over het leren van de kunst

William Ploegaert

Bestel

Onderwijs

Omgaan met schulden op school | pakket van 5

vzw SOS Schulden op School

Bestel

Onderwijs

Buiten de school(m)uren

Marianne Coopman
Marc Van den Brande

Bestel

Onderwijs

Breuken (Rationale getallen)

Benjamin Jacobs

Bestel

Onderwijs

Naar een veilige school

Bestel