Menu

Welke regels gelden voor de verwerking van ANPR-data?

In 2018 werd de Belgische camerawetgeving hervormd. Sindsdien wordt een onderscheid gemaakt tussen camera’s die door de politiediensten gebruikt worden en bewakingscamera’s die door andere overheden en particulieren gebruikt worden. Ook nummerplaatcamera’s kunnen voor steeds meer doeleinden gebruikt worden. Toch blijft er vandaag nog veel onduidelijkheid. We geven u een helder overzicht van de stappen tot gegevensdeling, zowel voor ANPR-camera’s van gemeenten als van politiediensten.

26-11-2020 - door Tom De Schepper

Politiediensten kunnen met camera’s zowel lokale als nationale doelstellingen nastreven en daarbij op grote schaal diverse data verwerken, zoals datum, tijdstip en plaats van voertuigpassages, kenmerken, kentekens en foto’s van voertuigen en gegevens over de inzittenden. Die data moeten vervolgens verwerkt of doorgestuurd worden naar de nationale ANPR-gegevensbank, het zogenaamde AMS, zodat ze gevalideerd en gedeeld kunnen worden binnen de geïntegreerde politie.

Toch blijft er vandaag nog veel onduidelijkheid.

Mogen politionele ANPR-data gedeeld worden met derden? Kan de gemeente het beheer van ANPR-camera’s overlaten aan derden? Is de koppeling van ANPR-data met andere databases of de correlatie met lijsten nog altijd mogelijk? Kunnen politiediensten en andere overheden hiervoor met elkaar samenwerken, en onder welke vorm?

We geven een kort overzicht van de stappen die genomen moeten worden om tot die gegevensdeling te komen, zowel voor ANPR-camera’s van gemeenten als van politiediensten.

1. ANPR-camera

  • Gemeente
    • Intelligente bewakingscamera
    • Gebruik uitsluitend voor nummerplaatherkenning
  • Politie
    • Intelligente camera’s en systemen
    • Gebruik voor bestuurlijke en gerechtelijke politionele doeleinden

2. Vaste ANPR

  • Gemeente
    • Plaatsing op niet-besloten plaatsen waarvan ze zelf beheerder zijn, na advies gemeenteraad en korpschef
    • Plaatsing op besloten plaatsen, in eigen beheer of met toestemming van de beheerder
  • Politie
    • Gebruik op zichtbare wijze als regel
    • Gebruik op niet-besloten plaats, mits toestemming van de gemeenteraad (enkel voor ANPR lokale politie)
    • Gebruik op besloten plaatsen, in eigen beheer of met toestemming van de beheerder (risicovolle plaats)

3. Tijdelijk vaste ANPR

  • Gemeente
    • Gebruiksduur beperkt
    • Gebruik op niet-besloten plaatsen waarvan ze zelf beheerder zijn, na advies gemeenteraad en korpschef
    • Gebruik op besloten plaatsen, in eigen beheer of met toestemming van de beheerder
  • Politie
    • Gebruik op zichtbare wijze als regel
    • Gebruik op niet-besloten plaats, mits toestemming van de gemeenteraad (enkel voor ANPR lokale politie), mits toestemming van de gemeenteraad (enkel voor ANPR lokale politie)
    • Gebruik op besloten plaats in eigen beheer, voor tijdelijke bescherming van personen of goederen of met toestemming van de beheerder (risicovolle plaats), mits toestemming van de gemeenteraad (enkel voor ANPR lokale politie)

4. Mobiele ANPR

  • Gemeente
    • Gebruik van scanscooter enkel voor vaststelling inbreuken betalend parkeren of foutparkeren op niet-besloten plaatsen, na advies gemeenteraad en korpschef
  • Politie
    • Gebruik op zichtbare wijze als regel
    • Gebruik op niet-besloten plaats, mits toestemming van de gemeenteraad (enkel voor ANPR lokale politie)
    • Gebruik op besloten plaats enkel tijdens duurtijd van een interventie, mits toestemming van de gemeenteraad (enkel voor ANPR lokale politie)

5. Verwerkingsovereenkomst

  • Gemeente
    • Indien dienstenleverancier verwerkt ten behoeve van openbare overheid
  • Politie
    • Indien dienstenleverancier verwerkt namens politiediensten

6. Veiligheidsanalyse

  • Gemeente
    • Voorafgaand aan advies gemeenteraad voor niet-besloten plaats, op te stellen door korpschef
  • Politie
    • Zie operationele analyse
    • Zie Privacy Impact analyse

7. Operationele analyse

  • Gemeente
    • Verantwoordelijke stelt een voorbereidend dossier op
  • Politie
    • Operationele analyse op te stellen door korpschef (voorafgaand aan aanvraag toestemming gemeenteraad niet-besloten plaats, ANPR lokale politie)

8. Privacy Impact Analyse (DPIA)

  • Gemeente
    • Toevoegen aan voorbereidend dossier indien verwerking hoog risico inhoudt voor rechten betrokkenen
  • Politie
    • DPIA op te stellen door korpschef (voorafgaand aan aanvraag toestemming gemeenteraad niet-besloten plaats, ANPR lokale politie)

9. Publiek informeren

  • Gemeente
    • Pictogram aan voornaamste toegangspunten ((tijdelijk) vast)
    • Voertuig voorzien van bijkomend pictogram (mobiel, bv. scanscooter)
    • Bijkomend informatiekanaal (mobiel, bv. scanscooter)
    • Verbod heimelijk cameragebruik
  • Politie
    • Pictogram bij toegang plaats (i.f.v. redelijke privacyverwachting van de betrokkenen)
    • Identificeerbaar politievoertuig zonder bijkomend pictogram
    • Niet zichtbaar ANPR-gebruik enkel voor gerechtelijke seiningen

10. Gegevensbank

  • Gemeente
    • Gemeentelijke gegevensbank
    • Verwerkingsregels uit AVG van toepassing (toegang en opslag)
    • Koppeling mogelijk met bepaalde databases (bv. DIV)
  • Politie
    • Technische ANPR-databank, opgericht door korpschef (enkel voor ANPR lokale politie), advies DPO
    • Lokale ANPR-databank koppelen aan nationale ANPR-databank
    • Verwerkingsregels uit WPA van toepassing (toegang en opslag)
    • Koppeling mogelijk met bepaalde databases (bv. VERIDASS)
    • Correlaties mogelijk onder strikte omstandigheden, goedkeuring DPO

11. Doorgeven van data uit de gegevensbank

  • Gemeente
    • Vrijwillige overdracht aan politie na vaststelling misdrijf of overlast (niet permanent)
    • Verplichte overdracht aan politie mits voorlegging van gerechtelijk mandaat (niet permanent)
  • Politie
    • ANPR-data lokale en federale politie verplicht in nationale ANPR-database
    • Meedelen enkel aan overheden belast met politietaak
    • Meedelen enkel aan overheden i.f.v. openbare veiligheid
    • Verbod meedelen aan derden

Recent bezorgden de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie een aantal ontwerpen van algemene en bindende richtlijn over de koppeling of correlatie van de politionele ANPR-databases aan het Controleorgaan op de Politionele Informatie voor een advies. Die moeten ervoor zorgen dat de verwerking en opslag van ANPR-data in diverse lokale, regionale en nationale gegevensbanken gebonden wordt aan uniforme regels met strikte controlemechanismen.

Een uitgebreider schema, begeleidende modeldocumenten en een meer uitgebreide toelichting bij deze specifieke verwerkingsactiviteit vindt u in de Praktijkgids Cameratoezicht.

Ook interessant

Politie & veiligheid

Wet op het politieambt | 23ste editie

Eddy De Raedt
Philippe Rosseel
Bart Van Thienen

Bestel

Politie & veiligheid

Praktijkgids cameratoezicht | 2de editie

Tom De Schepper

Bestel

Politie & veiligheid

Het strafrechtelijk traject | 3de editie

Frank Schuermans
Damien Vandermeersch

Bestel

Politie & veiligheid

Codex private veiligheid | 4de editie

Jan Cappelle

Bestel

Politie & veiligheid

De officier van bestuurlijke politie | 2de editie

Jean-Claude Gunst

Bestel

Politie & veiligheid

Handboek forensisch onderzoek | 2de editie

Patrick Boel
Gert De Boeck
Laurent Sartorius
Inge Buys
Davy Jordens
Olivier Leroux

Bestel