Menu

De noodzaak van een sterk waterbeleid in een uitgedroogd Vlaanderen

Hete en droge zomers zorgen al enkele jaren voor uitgedroogde bodems. Recent bleek dat ook steeds meer huizen daarvan de gevolgen ondervinden: honderden huizen vertonen scheuren en barsten door die droogte. Het is maar een van de vele uitdagingen die gepaard gaat met die problematiek. De afgelopen vier zomers bewezen alvast dat zo goed als iedere gemeente een antwoord zal moeten kunnen bieden op de waterschaarste.

18-03-2021 - door Christophe Claeys

In tegenstelling tot wat het ‘regenimago’ van ons land doet vermoeden, is er in Vlaanderen intrinsiek niet voldoende water om volledig in de eigen behoeften te voorzien. De Falkenmark Index geeft een idee van de beschikbaarheid aan water in een land in relatie tot de behoeften. Landen met een Falkenmark Index groter dan 1700 m³/inwoner/jaar kunnen zonder problemen in eigen waterbehoeften voorzien. Tussen 1000 en 1700 m³/inwoner/jaar staat de zelfredzaamheid van een land onder sterke druk; tussen 500 en 1000m³/inwoner/jaar is er schaarste, en onder de 500 m³/inwoner/jaar is er absolute schaarste. België heeft een Falkenmark Index van 1400 m³/inwoner/jaar, en kan hiermee intrinsiek minder goed in de eigen behoefte voorzien dan ogenschijnlijk ‘drogere’ landen als Spanje (2800 m³/inwoner/jaar), Togo (2500 m³/inwoner/jaar), Burkina Faso (1500 m³/inwoner/jaar) …

Veel heeft natuurlijk ook te maken met de hoge bevolkingsdichtheid en de grote behoefte aan water in België. In Vlaanderen staan verschillende grondwaterlagen onder druk en ook oppervlaktewater is er niet steeds in voldoende mate. De natuur kampt op verschillende plaatsen met verdroging, en laagwater in de waterwegen kan problemen opleveren voor de scheepvaart, drinkwaterproductie uit oppervlaktewater … Dat kan ervoor zorgen dat we in bepaalde droge periodes zullen moeten kiezen voor wat we het water gebruiken.

De klimaatverandering en de blijvend toenemende verharding van de ondergrond zullen de problemen rond verdroging doen toenemen, ook in Vlaanderen. De klimaatscenario’s voorspellen dat de frequentie van droogtes zoals we in 1976 en 2018 meemaakten, zal toenemen naar elke vier jaar. Ondertussen volgden er

vier heel droge zomerperiodes kort op elkaar. De CIW (Coördinatiecommissie Integraal Waterbeleid) richtte de droogtecommissie op om droogte-indicatoren op de voet te volgen en om de kennis over droogte te bundelen en te ontwikkelen. De actuele droogtetoestand kan je volgen op waterinfo.be.

Droogte heeft impact op verschillende types water: grondwater, drinkwater en waterlopen. De Vlaamse overheid gebruikt in overleg met andere overheden en de drinkwatermaatschappijen een algemene waterschaarste- en droogtetoestand voor de watersystemen en een specifieke indicator voor de beschikbaarheid van leidingwater om de droogtesituatie in Vlaanderen op te volgen. Binnen de droogtecommissie wordt een gebundelde indicator opgemaakt die de toestand voor deze types water weergeeft. Daarnaast is er een indicator voor de beschikbaarheid van leidingwater die door de VMM in overleg met de drinkwatermaatschappijen wordt opgesteld. Die bundelt de impact van droogte op de ruwwaterbronnen voor drinkwater en op de transportcapaciteit. Door grote vraag naar leidingwater kan immers de pompcapaciteit/capaciteit van de leidingen onder druk komen te staan.

Ook gemeenten nemen maatregelen. Roeselare maakt een droogteplan en onderzoekt hoe bufferbekkens kunnen functioneren om wateroverlast en droogte op te vangen. De stad Leuven werkt een hitte- en droogteplan uit op stadsniveau. De stad Antwerpen maakte een hittestudie. Met de hittekaart kan de stad gericht maatregelen nemen, zoals de inrichting van water en natuur, waardoor ze de temperatuur in de zomer onder controle houdt. De stadsontwerpers kunnen daarmee aan de slag in hun planningsprocessen en ontwerpen. Verschillende gemeenten onderzoeken hoe ze kunnen omgaan met bemalingswater in tijden van droogte.

Meer informatie? Check onze publicatie Lokaal waterbeleid.

Ook interessant

Bestuur & organisatie, Communicatie & informatie, Cultuur & vrije tijd

Handboek vzw's

SCWITCH

Bestel

Bestuur & organisatie

Codex overheidsopdrachten | Editie 2021

Steven Van Garsse

Bestel

Bestuur & organisatie

Algemene Boekhouding: Algemene Inleiding

Christophe Vanhee

Bestel

Bestuur & organisatie

Algemene Boekhouding: Passiva

Christophe Vanhee

Bestel

Bestuur & organisatie

Lokaal financieel management

Jan Leroy

Bestel

Bestuur & organisatie

Artikelsgewijze commentaar op de (nieuwe) wetgeving overheidsopdrachten | Print + digitaal met abonnement

Steven Van Garsse

Bestel