Dag Jessica. Je bent directeur van de Vlaamse Vereniging voor Bibliotheken en Documentatiecentra (VVBAD). Voor wie VVBAD nog niet kent: hoe zou je hen uitleggen wat VVBAD is?
De Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief & Documentatie (VVBAD) is de vereniging voor mensen die in Vlaanderen werken in bibliotheken, archieven en met informatie. We brengen die professionals samen zodat ze van elkaar kunnen leren, ideeën kunnen uitwisselen en sterker worden in hun werk.
We organiseren netwerkmomenten en activiteiten, delen kennis en volgen nieuwe maatschappelijke en technologische ontwikkelingen op. Daarnaast vertegenwoordigen we onze leden bij overheden en andere partners.
Uiteindelijk doen we dat met één doel: bijdragen aan een samenleving waarin mensen vlot toegang hebben tot betrouwbare informatie, kritisch kunnen denken en goed geïnformeerd zijn. Dat is essentieel voor een sterke en democratische samenleving.
Een grote misvatting is dat openbare bibliotheken bewaarhuizen van boeken zouden zijn waar je stil moet zijn.
Hoeveel leden tellen jullie momenteel en wat is de focus in 2026?
We hebben iets meer dan 1.000 leden, waarvan 581 instellingsleden. Die instellingen zijn openbare bibliotheken, universiteitsbibliotheken en archieven, maar ook toeleveringsbedrijven die samen een grote groep professionals tewerkstellen. Daarnaast engageren bijna 500 mensen zich als persoonlijk lid en zo maken ze deel uit van onze community.
In 2026 ligt de focus op het verder versterken van dat netwerk. We willen onze leden ondersteunen in hun rol rond vrije toegang tot betrouwbare informatie, kritisch denken, inclusie en geletterdheid. Tegelijk zetten we volop in op expertiseopbouw, innovatie en beleidsbeïnvloeding, zowel lokaal als Vlaams en Europees.
Concreet zullen we bijvoorbeeld een charter lanceren over de programmatie in openbare bibliotheken, plannen we een filmvertoning van de documentaire The Librarians over de strijd van bibliothecarissen tegen boekenbans en trekken we met een groep leden naar Warschau om expertise uit te wisselen.
Jullie nieuwe boek ‘Welzijn in de bibliotheek’ gaat dieper in op de rol die bibliotheken kunnen spelen in het versterken van maatschappelijk welzijn. Wat is volgens jou het grootste misverstand dat mensen nog hebben over bibliotheken?
Een grote misvatting is dat openbare bibliotheken bewaarhuizen van boeken zouden zijn waar je stil moet zijn. Gelukkig zijn er nog veel boeken te vinden in de bibliotheken, maar we merken dat er de laatste decennia veel ruimte is gekomen voor beleving, ontmoeting en levenslang leren.
De bibliotheek is een levendige plek die inspeelt op lokale noden. En ze is vaak één van de meest laagdrempelige plekken in een gemeente. Uit onderzoek blijkt bovendien dat burgers bibliotheken zien als een veilige haven: een plek waar mensen zich comfortabel en welkom voelen.
De boekvoorstelling gaat door in de prachtige Bibliotheek Permeke. Wat maakt Permeke de juiste plek voor deze boekvoorstelling?
In het boek vind je een heel mooi voorbeeld van hoe verbindend het werk van bibliotheken kan zijn. Het stadsparticipatietraject Onze Tuin, waarin vrouwen met diverse migratieachtergronden samenkwamen rond thema’s als heimwee, identiteit en publieke ruimte, raakte me echt. Daarnaast kwam er onlangs nog het nieuws dat de stad Antwerpen het bibliotheeknetwerk verder opwaardeert. Zo’n succesverhalen mogen gezien worden.
Er zit nog een boek in de pijplijn over Leiderschap. Welke uitdaging maakt dit boek nodig en wat mogen de lezers verwachten?
Leiderschap is iets zeer complex en dat merken we ook bij het uitwerken van dit boek: je kan inhoudelijk vele kanten op binnen dit thema. In een snel veranderende wereld, met een stevige financiële druk op veel sectoren, is het geen overbodige luxe om inspiratie en praktijkverhalen te delen over hoe je daar als leidinggevende mee omgaat.
Met dit boek willen we kleine zaadjes planten voor bibliothecarissen om tools en tips in leiderschap verder te ontdekken. Tegelijk willen we tonen dat de uitdagingen waarvoor ze staan niet uniek zijn, ook al kan het soms eenzaam voelen wanneer je bijvoorbeeld besparingen krijgt opgelegd door het lokale bestuur en je die moet vertalen naar je team. We tonen dat er collega’s te vinden zijn binnen ons netwerk met wie je ervaringen kan delen. Dat versterkt ook de veerkracht van bibliothecarissen.
Je werkt samen met een sterke redactieraad. Hoe is die samengesteld en waarom die mix?
De redactieraad bestaat uit sterk betrokken leden van onze beroepsvereniging. Ze vertegenwoordigen verschillende types bibliotheken: van openbare tot hogeschool- en universiteitsbibliotheken. Daarnaast is er vertegenwoordiging vanuit de opleidingen én is er een geografische spreiding. Zo kunnen we telkens verschillende perspectieven binnenbrengen in de boeken.
Hoe verloopt de samenwerking met Politeia bij het maken van deze boeken? Wat is de grootste meerwaarde voor jullie?
Ik geloof dat samenwerkingen versterkend werken. In dit geval biedt Politeia een mooie digitale versie van de boekdelen aan. Het is fijn dat we in het publicatieproces deels ontzorgd worden, bijvoorbeeld voor eindredactie en productie. Anderzijds is het een meerwaarde dat we samen kunnen communiceren naar onze netwerken over deze boekenreeks, waar we allemaal de waarde van inzien.