Menu

Cahier Bouwen aan een Breed Sociaal Beleid: Maatschappelijk werk, sluitstuk van een breed sociaal beleid (5)

door Peter Cousaert, Hans Grymonprez, Maria Bouverne-De Bie, Marjolijn De Wilde, Griet Briels, Katty Creytens, Katrien Boone

Samenvatting

Deze publicatie is beschikbaar in het abonnement Bouwen aan een Breed Sociaal Beleid

Maatschappelijk werkers staan in voor de concrete uitvoering van de maatschappelijke dienstverlening die iedereen het recht moet garanderen een leven te leiden dat beantwoordt aan de menselijke waardigheid. De focus in ligt in deze publicatie op het maatschappelijk werk dat de vraag naar maatschappelijke bijstand onderzoekt.

Vragen naar bijstand nemen toe en zijn vaker zeer complex. Maatschappelijk werkers moeten de brug zien te vormen tussen wetten die een inherente spanning met zich mee brengen. Enerzijds het toetsen van een situatie aan formele criteria zoals status, inkomen of leeftijd. Anderzijds het nagaan van de manier waarop mensen hun situatie ervaren, definiëren en vorm willen geven. Bovendien heerst de idee dat maatschappelijk werk in het OCMW controlerend en bureaucratisch zou zijn; geen echt sociaal werk. Toch zijn het recht op maatschappelijke dienstverlening en de mogelijkheid de meest geëigende methoden van het maatschappelijk werk in te zetten fundamenteel. Ze vormen het sluitstuk van een breed sociaal beleid. Met deze publicatie willen deze ‘statutaire vorm’ van sociaal werk grondig in het daglicht stellen.

  • In een eerste bijdrage plaatst Maria Bouverne-De Bie (professor emeritus, Universiteit Gent) de ontwikkeling van de maatschappelijke dienstverlening in een historisch en actueel perspectief. In het licht van de integratie van het OCMW in de gemeente is de vraag hoe het rechtskarakter van de OCMW-dienstverlening een hefboom kan zijn tussen gelijkheid voor de wet en grotere gelijkheid in feitelijke mogelijkheden op een menswaardig bestaan.
  • Op basis van haar doctoraatsonderzoek gaat Marjolijn De Wilde (UA, Centrum Voor Sociaal Beleid) dieper in op de vraag wie recht heeft op een leefloon en hoe deservingnesscriteria daar een rol in spelen. Uit haar experimenteel onderzoek bleek dat er discretionaire ruimte bestaat tussen individuele maatschappelijk werkers in hun beoordeling van de vraag naar bijstand en dat het beleid van OCMW’s slechts een beperkte rol speelt.
  • In een derde bijdrage belichten Peter Cousaert en Griet Briels (beiden VVSG) de werking van het Bijzondere Comité van de Sociale Dienst (BCSD). Aan de hand van een enquête waarop 75% van de lokale besturen ingingen, bevraagden ze de werking van het BCSD in verhouding tot de maatschappelijker werker.
  • Hans Grymonprez (AP Hogeschool en Universiteit Gent) legt de link tussen het sociaal onderzoek als professionele praktijk en recente verzorgingsbureaucratische ontwikkelingen. Hoewel er meer sprake is van continuïteit in de rol van de maatschappelijk werker en het sociaal onderzoek, ontwaart de auteur enkele valkuilen die meer residualisering met zich mee brengen en het maatschappelijk werk in de controlerende taken vast kunnen zetten.
  • Katty Creytens (Netwerk tegen Armoede) en Katrien Boone (Hogeschool West-Vlaanderen, bachelor Sociaal werk) focussen op de politiserende mogelijkheden van maatschappelijk werkers van het OCMW.  Naar aanleiding van de integratie van het OCMW in de gemeente, onderzoeken de auteurs uitdagingen en mogelijkheden om politiserend te werken. 

Over de auteur(s)

PC

Peter Cousaert

Peter Cousaert is stafmedewerker lokaal sociaal beleid, regie en organisatienetwerken bij de Vereniging van Vlaamse Steden & Gemeenten (VVSG). 

Meer info
HG

Hans Grymonprez

Hans Grymonprez is docent sociaal werk aan de AP Hogeschool Antwerpen en verbonden als vrijwillig post-doctoraal medewerker aan de Universiteit Gent.  

Meer info
MBB

Maria Bouverne-De Bie

Maria Bouverne-De Bie is professor emeritus Universiteit Gent (vakgroep sociaal werk en sociale pedagogiek).

Meer info
MDW

Marjolijn De Wilde

Marjolijn De Wilde is senior onderzoeker bij hetCentrum voor Sociaal Beleid (Universiteit Antwerpen).

Meer info
GB

Griet Briels

Griet Briels is stafmedewerker lokaal sociaal beleid bij het VVSG. 

Meer info
KC

Katty Creytens

Katty Creytens is aan de slag bij het Netwerk Tegen armoede in de thema's lokaal sociaal beleid en OCMW.

Meer info
KB

Katrien Boone

Katrien Boone is lector aan de Hogeschool West-Vlaanderen in de bachelor Sociaal Werk. 

Meer info

Productspecificaties

Auteur(s): Peter Cousaert, Hans Grymonprez, Maria Bouverne-De Bie, Marjolijn De Wilde, Griet Briels, Katty Creytens, Katrien Boone
Verschijningsdatum: 23-11-2020
Aantal pagina’s: 112
Type Losbladig boek

Ook interessant